Nước - "Chìa khóa" quan trọng để cơ thể vận hành tối ưu

Có phải bạn đã từng nghe câu: "70% cơ thể tôi là nước", đúng không? Đó không chỉ là một con số dễ nhớ, mà là một sự thật ảnh hưởng trực tiếp đến cách cơ thể bạn vận hành mỗi ngày.

Có những ngày bạn chỉ cảm thấy hơi mệt, hơi căng cơ, hơi đau khớp… Bạn nghĩ là do thời tiết, do ngủ không ngon, do làm việc nhiều. Nhưng đôi khi, nguyên nhân lại đơn giản hơn rất nhiều: cơ thể đang âm thầm thiếu nước.

Nước không chỉ là thứ để giải khát. Trong sinh lý học hiện đại, nước được xem như môi trường sống của mọi hoạt động tế bào - từ dẫn truyền thần kinh, co giãn cơ, hoạt động của khớp, cho đến sự tỉnh táo và cảm xúc hằng ngày.

Và khi thiếu nước, cơ thể sẽ lên tiếng… nhưng rất khẽ. Chỉ đủ để bạn cảm thấy "không ổn", nhưng không biết tại sao.

Khi cơ thể thiếu nước - điều gì thật sự diễn ra?

1. Nước là nền tảng vận hành của mọi hệ thống

Nước chiếm phần lớn trong tế bào, máu và dịch mô. Đây là môi trường cho các phản ứng sinh học, cho việc vận chuyển oxy - dinh dưỡng - ion điện giải, và cho cả quá trình đào thải chất độc. Khi thiếu nước, cơ thể giống như một cỗ máy vận hành trong tình trạng "thiếu dầu bôi trơn": vẫn chạy được, nhưng mọi chuyển động đều nặng nề và kém hiệu quả hơn.

Chỉ cần thiếu 1-2% nước cũng đủ khiến:

• Tim phải đập nhanh hơn để bù cho việc giảm thể tích máu,

• Não hoạt động chậm lại, khả năng tập trung giảm,

• Tâm trạng dễ cáu gắt, nhạy cảm hơn,

• Cơ thể nhanh mệt và phản ứng kém linh hoạt,

• Huyết áp có thể hạ,

• Thận nhận ít máu hơn → khó lọc độc tố → tăng nguy cơ sỏi thận.

2. Ảnh hưởng đến sự vận hành của hệ cơ xương khớp

2.1. Ảnh hưởng lên sụn khớp và dịch khớp (cơ chế bôi trơn)

Sụn khớp và dịch khớp hoạt động như "dầu bôi trơn", giúp các đầu xương di chuyển trơn tru. Khoảng 60-80% trọng lượng của sụn và phần lớn dịch khớp đều là nước.

• Ảnh hưởng đến dịch khớp: Dịch khớp là một dạng gel lỏng giúp bôi trơn và đệm khớp. Khi thiếu nước, lượng dịch khớp bị ảnh hưởng, làm tăng ma sát giữa các bề mặt sụn.

• Tăng mòn sụn: Ma sát tăng khiến sụn nhanh bị mài mòn, gây viêm, đau và làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.

• Giảm khả năng hấp thụ lực: Sụn khỏe mạnh hoạt động như một bộ giảm sốc. Khi mất nước, sụn trở nên khô, kém đàn hồi, giảm khả năng chịu lực nén, khiến khớp dễ tổn thương hơn khi vận động (ví dụ: chạy nhảy, đi bộ).

  
  

2.2. Ảnh hưởng lên cơ bắp (cơ chế co - duỗi và trao đổi chất)

Cơ bắp có khoảng 75% là nước. Nước đóng vai trò thiết yếu cho mọi chức năng của cơ.

• Chuột rút và co thắt: Nước giúp vận chuyển các chất điện giải (như natri, kali, magie…) cần thiết cho hoạt động ion trong co - giãn cơ. Thiếu nước gây mất cân bằng điện giải, khiến cơ dễ chuột rút, co thắt và đau nhức.

• Giảm hiệu suất và gây mệt mỏi: Mất nước làm giảm lưu lượng máu đến cơ, kéo theo giảm oxy và dinh dưỡng. Đồng thời, chất thải trong cơ khó được đào thải, khiến cơ nhanh mỏi và yếu hơn.

• Tổn thương cơ: Thiếu nước trầm trọng có thể dẫn đến tiêu cơ vân, giải phóng các chất có hại vào máu và gây suy thận cấp.

  
  

2.3. Ảnh hưởng lên mạc cơ (fascia)

Mạc cơ là một mạng lưới mô liên kết dày đặc bao bọc và kết nối cơ, xương, dây chằng và các cơ quan nội tạng. Sức khỏe của mạc cơ phụ thuộc rất nhiều vào độ ẩm.

• Giảm tính linh hoạt của mạc cơ: Mạc cơ khỏe mạnh cho phép các lớp mô trượt lên nhau. Khi thiếu nước, mạc cơ trở nên khô, dính và kém linh hoạt.

• Hạn chế vận động và gây cứng cơ: Tình trạng dính và khô của mạc cơ làm giảm phạm vi chuyển động của khớp, gây cảm giác căng cứng, đau kiểu bóp chặt, đau nhức mạn tính và làm giảm khả năng phối hợp vận động.

  
  

Bài test tự kiểm tra xem các cơn đau có liên quan đến thiếu nước hay không

Bước 1:

• Bạn đang có cơn đau, co cứng hoặc khó chịu ở cơ hoặc khớp → cảm nhận mức độ căng, đau hiện tại.

• Hoặc cảm thấy tay chân yếu, thiếu sức.

  
  

Bước 2: Thử một trong hai cách sau:

• Vê nhẹ tóc để tạo ra tiếng "sột soạt" và lắng nghe trong 30-60 giây → đánh giá lại mức độ căng, đau, khó chịu.

• Uống một ly nước lọc, uống chậm và hơi "nhai nước" trước khi nuốt → đánh giá lại cảm giác cơ thể.

  
  

Nếu sau đó cơn đau giảm, cảm giác co cứng hoặc bóp chặt bớt đi, hoặc tay chân có sức hơn, rất có thể các vấn đề của cơ thể bạn đang chịu ảnh hưởng một phần từ tình trạng thiếu nước.

Bổ sung bao nhiêu nước là đủ?

Chúng ta thường nghe rằng 2 lít nước/ngày là đủ cho một người trưởng thành. Tuy nhiên, nhu cầu nước của mỗi người là khác nhau, phụ thuộc vào tuổi tác, mức vận động, tính chất công việc, thời tiết và tình trạng sức khỏe. Đặc biệt, với phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, nhu cầu này còn cao hơn.

Điều thú vị là đôi khi bạn đã uống đủ nước, nhưng cơ thể vẫn "khát". Bởi những gì cơ thể cần không chỉ là nước lọc, mà đôi khi là nước điện giải (Oresol) để đảm bảo cân bằng và phục hồi chức năng cơ - khớp hiệu quả hơn.

Nếu bạn băn khoăn liệu mình đã uống đủ nước hay chưa, hoặc các triệu chứng đau, mỏi, chuột rút có liên quan đến tình trạng mất nước hay không, thì việc được kiểm tra bởi chuyên môn là cách chính xác nhất.

Tại Đông Y Tâm Đức, chúng tôi sử dụng các bài test chuyên biệt để đánh giá lượng nước và sự phân bố nước trong cơ thể thông qua phản hồi của cơ bắp. Từ đó, bác sĩ sẽ đưa ra hướng bổ sung nước phù hợp cho từng cá nhân.

👉 Nếu bạn muốn hiểu rõ cơ thể mình hơn và chăm sóc sức khỏe một cách chủ động, bạn có thể đặt lịch thăm khám khi thuận tiện. Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên hành trình đó.

📞 Liên hệ đặt lịch & tư vấn

• Điện thoại / Zalo / Telegram: 0345.22.33.19

• Fanpage: Đông Y Tâm Đức

• Website: www.dongytamduc.com

• Địa chỉ: 117/23A Nguyễn Hữu Cảnh, P.22, Q. Bình Thạnh, TP. HCM